Toegankelijkheidsrapport
Monumentenwacht Noord-Brabant

Stap 1 — Organisatie en evaluatiecontext

Organisatie

Monumentenwacht Noord-Brabant

Website

https://mwnb.nl

Opdrachtgever evaluatie

Monumentenwacht Noord-Brabant

Contactpersoon opdrachtgever

J.W.C.M. (Lian) Schellekens — l.schellekens@mwnb.nl

Tekenbevoegd voor de verklaring

De directeur-bestuurder van Monumentenwacht Noord-Brabant

Verklaring geregistreerd op naam van

Provincie Noord-Brabant, registratie 11780 op toegankelijkheidsverklaring.nl. Monumentenwacht Noord-Brabant beheert de website; de provincie is de organisatie die op grond van het Besluit verantwoording aflegt.

Doel van de evaluatie

Vaststellen in hoeverre de website voldoet aan WCAG 2.1 niveau A en AA, ten behoeve van een nieuwe toegankelijkheidsverklaring op toegankelijkheidsverklaring.nl.

Onderzoeksmethode

Gebaseerd op WCAG-EM (Website Accessibility Conformance Evaluation Methodology). Geautomatiseerde toetsing gecombineerd met handmatige toetsing van alle criteria die niet automatisch te bepalen zijn.

Gebruikte tools

axe-core 4.13.0 (regelsets wcag2a, wcag2aa, wcag21a, wcag21aa), uitgevoerd over 17 pagina's. De regels van axe-core zijn gebaseerd op het ACT Rules Format van het W3C. WAVE (WebAIM) is alleen ter bevestiging gebruikt, niet als grondslag voor de bevindingen. Daarnaast handmatige toetsing met toetsenbordnavigatie, DOM- en CSS-inspectie, en contrastberekening op pixelniveau uit schermafdrukken.
Voor de PDF-documenten is poppler-utils (pdfinfo 25.x) gebruikt, aangevuld met een controle van de documentstructuur op tags, taalinstelling, documenttitel en alternatieve teksten.

Testomgeving

Google Chrome 151.0.7922.174 (headless), op macOS 26.5.2 (build 25F84). Viewports: 1280×900 (desktop), 640×900 (zoom 200%), 390×844 (mobiel) en 320×800 (reflow). Toetsenbordbediening getoetst met werkelijke Tab- en Enter-invoer, met een wachttijd na elke tabstop zodat CSS-transities zijn uitgewerkt voordat de focusindicatie is gemeten.

Basisniveau van toegankelijkheidsondersteuning

De website moet werken met alle gangbare browsers in hun huidige en voorgaande hoofdversie (Chrome, Firefox, Safari en Edge) op desktop en mobiel, in combinatie met de gangbare hulptechnologie op die platforms: schermlezers (NVDA, JAWS, VoiceOver en TalkBack), schermvergroting, browserzoom tot 400%, bediening met alleen het toetsenbord en spraakbesturing. Er wordt geen ondersteuning geclaimd voor browsers of hulptechnologie die door de leverancier niet meer worden onderhouden.

Rol en onafhankelijkheid

Uitgevoerd door 10uur, bouwer en beheerder van de website. Het onderzoek is niet onafhankelijk van de leverancier; bevindingen zijn met tools en reproduceerbare stappen onderbouwd.

Eerder onderzoek

16 oktober 2023 — handmatig onderzoek volgens WCAG-EM (W3C WCAG-EM Report Tool). Uitkomst destijds: 43 van 50 criteria "Passed", 0 "Failed", 7 "Not present". Zie het vorige rapport.

Datum onderzoek

25 augustus 2026

Datum herstel en hercontrole

25 augustus 2026 (zie stap 4, "Herstel en hercontrole")

Contentaanpassingen op productie

26 augustus 2026, uitgevoerd met scripts/a11y-content-fixes.php via de Drupal-entity-API; vooraf een dry-run en een back-up van de oude veldwaarden gemaakt, daarna op de live site gecontroleerd

Uitrol codewijzigingen

26 augustus 2026 naar productie, gevolgd door een hercontrole op de live site (zie stap 4, "Herstel en hercontrole")

Auditor

Michiel Tamerus, Developer — 10uur

Stap 2 — Websiteverkenning

Scope van het onderzoek

Alle webcontent van de publieke website van Monumentenwacht Noord-Brabant op https://mwnb.nl (Nederlandstalig, één taalversie). Conformiteitsdoel: WCAG 2.1, niveau AA.

Wat valt binnen de scope

De scope omvat alle content op het hoofddomein, inclusief de PDF-documenten die via de website worden aangeboden. Er zijn geen paginatypes, functionaliteiten of bestandsformaten uitgesloten. Dit sluit aan op de eis dat een onderzoek dat een verklaring onderbouwt niets mag uitsluiten wat wél in de scope van de verklaring staat.

Niet in scope

Alleen de wettelijke uitzonderingen uit artikel 2 van het Besluit digitale toegankelijkheid overheid zijn buiten scope geplaatst:

• De gebruikersinterface van de Cookiebot-dialoog en van de ingesloten YouTube-speler. Dit is content van derden die niet door de organisatie wordt gefinancierd of ontwikkeld en niet onder haar controle staat. De inbedding van deze componenten op de eigen pagina's — de afspeelknop, de titel van het iframe, de plaatsing in de tabvolgorde — valt wél binnen scope en is getoetst.

Er is geen inloggedeelte op dit domein; de website bevat uitsluitend publieke content.

Paginatypes en functionaliteiten

• Homepage met hero, dienstenoverzicht, videoblok en nieuwsteasers
• Sectie-overzichten: Onze diensten, Over ons, Informatie, Nieuws
• Contentpagina's met paragraph-opbouw (gekleurde banen, beeld naast tekst, stappenoverzicht, tabellen)
• Detailpagina's: dienst, nieuwsbericht, teampagina met portretten, vacature
• FAQ-pagina met accordion (15 items)
• Contactpagina (adres- en contactgegevens, kaart/routebeschrijving — geen formulier)
• Tarievenpagina met tabelweergave
• Wettelijke pagina's: toegankelijkheidsverklaring, privacyverklaring, algemene voorwaarden, colofon

Interactieve componenten

• Hoofdmenu met uitklapbare submenu's (Bootstrap dropdown, klik/toetsenbord)
• Mobiel menu (Bootstrap offcanvas, onderin uitschuivend) met hamburgerknop
• Accordion op de FAQ-pagina
• Videoblok: thumbnail met afspeelknop, laadt bij klikken een YouTube-iframe in (youtube-nocookie.com)
• Cookiebanner en cookievoorkeurendialoog (Cookiebot)
• Overslaan-en-naar-de-inhoud-link (skiplink)

Technologie

CMS: Drupal 10.6 (PHP 8.2), 10uur-installatieprofiel en modulesuite. Frontend: custom theme tienuur_theme op basis van Bootstrap 5.

De technologieën waarvan de website afhankelijk is: HTML, CSS, JavaScript (jQuery en Bootstrap 5), WAI-ARIA, SVG en PDF. Voor deze technologieën zijn technieken gedocumenteerd in https://www.w3.org/WAI/WCAG21/Techniques/.

Wijzigingen sinds het onderzoek van 2023

De website is sinds het vorige onderzoek uitgebreid met onder meer de dienstpagina's Interieurinspecties, Archeologische inspecties, Duurzaamheidsadvies en Tarieven, de pagina's Subsidies, Veelgestelde vragen, Organisatie en Vacatures, en nieuwe nieuwsberichten. De pagina-selectie in stap 3 is daarop uitgebreid van 11 naar 17 pagina's.

Stap 3 — Representatieve pagina-selectie

Stap 4 — Resultaten en bevindingen

Controle met tools

Geautomatiseerde controle met axe-core (regelsets WCAG 2.0/2.1, niveau A en AA) over de 17 pagina's uit stap 3. Daarnaast is WAVE (WebAIM) uitgevoerd op drie pagina's. Beide tools zijn uitgevoerd op de live website.

Let op de beperking van geautomatiseerde scores. De FAQ-pagina haalde een AIM-score van 9,8 op 10, terwijl de accordion op die pagina bij handmatige toetsing volledig onbruikbaar bleek voor toetsenbordgebruikers (bevinding 1). Een score van een automatische scan zegt daarom niets over conformiteit; de handmatige toetsing is bepalend.

Bevindingen en herstelmaatregelen

Contentaanpassingen

De contentaanpassingen zijn doorgevoerd met drie herhaalbare scripts in scripts/. Die werken via de Drupal-entity-API (dus met correcte cache-invalidatie en waar van toepassing een nieuwe revisie), draaien standaard als dry-run, zoeken op inhoud in plaats van op vaste ID's en zijn zonder bijwerkingen te herhalen. Alle drie zijn eerst op de ontwikkeldatabase uitgevoerd en daarna op productie, met vooraf een dry-run en een back-up van de oude veldwaarden.

Let op één bewuste weergavewijziging: de inleidende regels op de FAQ-pagina waren als <h5> opgemaakt en werden daardoor groter en gecentreerd weergegeven. Als gewone alinea staan ze nu links uitgelijnd op normale tekstgrootte. Dat is het beoogde gevolg van het weghalen van onjuiste kopopmaak; wil de redactie ze toch gecentreerd, dan kan dat in de editor worden ingesteld.

Herstel en hercontrole

Het herstel is op 25 augustus 2026 doorgevoerd in het theme tienuur_theme en in de modules site_blocks en tienuur_libraries. Daarna is de volledige toetsing opnieuw uitgevoerd op de ontwikkelomgeving. Resultaten:

De codewijzigingen zijn op 26 augustus 2026 uitgerold naar productie, waarna het contentscript daar nog een keer is gedraaid voor de footerkop "Adres". Alle bovenstaande controles zijn daarna op de live site herhaald met dezelfde uitkomst. Ook WAVE is opnieuw uitgevoerd: 0 errors en 0 contrastfouten op de drie gecontroleerde pagina's.

Bij die uitrol kwam één regressie aan het licht die direct is verholpen: de footerkop "Adres" komt uit een tekstblok in het CMS met tekstformaat basic_html, en dat filter verwijdert class-attributen. Daardoor viel de hulpklasse weg en werd de kop als volledige h2 weergegeven. Footerkoppen krijgen hun weergave nu via het theme in plaats van via een class in de content, zodat dit niet afhangt van waar de tekst vandaan komt.

PDF-documenten

De website biedt vijf PDF-documenten aan. Deze zijn alle na 23 september 2018 gepubliceerd en vallen daarmee onder het Besluit. Op elk document is een technische controle uitgevoerd op de kenmerken die bepalen of een PDF door hulptechnologie te gebruiken is: is het document getagd (heeft het een structuurboom), is de taal vastgelegd, is er een documenttitel die in de titelbalk wordt weergegeven, en hebben afbeeldingen een alternatieve tekst.

Uitkomst. Drie van de vijf documenten zijn niet getagd. Zonder structuurboom kan hulptechnologie de kop-, alinea- en tabelstructuur en de leesvolgorde niet bepalen; dat raakt de criteria 1.3.1 en 1.3.2 rechtstreeks. Bij het aanmeldingsformulier komt daar bij dat het een invulbaar formulier is: de velden hebben zonder tags geen programmatisch te bepalen label, wat 3.3.2 en 4.1.2 raakt. Vier van de vijf documenten missen een documenttitel (2.4.2), twee missen de taalinstelling en bij het jaarverslag staat de taal op Engels terwijl het document Nederlands is (3.1.1). Bij de twee getagde documenten ontbreken alternatieve teksten bij respectievelijk 9 en 2 afbeeldingen (1.1.1). In geen van de documenten zijn tabelkoppen als zodanig getagd, terwijl de tarievenlijst visueel wel tabellen bevat (1.3.1).

Deze controle stelt vast dat de documenten niet voldoen; het is geen volledige beoordeling van alle succescriteria per document. Zodra de documenten zijn herstructureerd of vervangen, is een volledige toetsing per document nodig.

Herstelmaatregelen per document

Planning en maatregelen

De PDF-documenten worden uiterlijk 31 januari 2027 hersteld of vervangen. Tot die datum biedt Monumentenwacht Noord-Brabant voor elk document een toegankelijk alternatief, zodat niemand door de ontoegankelijke PDF de informatie of de dienst misloopt.

Twee van de vijf documenten hebben dus al een toegankelijk HTML-equivalent op de site staan. Daarmee is het grootste deel van dit punt met beperkte inspanning op te lossen.

Handmatig getoetst — onderdelen die in orde zijn

De volgende punten zijn handmatig getoetst en gaven geen afwijking:

• Skiplink (2.4.1) — "Overslaan en naar de inhoud gaan" is de eerste tabstop van de pagina, wordt zichtbaar bij focus en verwijst naar een bestaand #main-content.
• Toetsenbordbediening hoofdmenu (2.1.1) — de submenu's openen met Enter (aria-expanded wordt correct op true gezet, 7 items worden bereikbaar). De submenu's openen niet op hover alleen, wat ook 1.4.13 ten goede komt.
• Mobiel menu (2.1.1) — de hamburgerknop is met Tab te bereiken en opent het paneel met Enter.
• Focusindicatie op knoppen en links (2.4.7) — na hermeting met uitgewerkte transities: .btn-knoppen krijgen een halo van 4 px plus een donkerder achtergrond; menu-items, teaserkaarten, footerlinks en de skiplink krijgen de standaard focusring van de browser. De volledige tabvolgorde van 26 stappen op twee pagina's is element voor element nagelopen.
• Focusvolgorde (2.4.3) en geen toetsenbordval (2.1.2) — de tabvolgorde volgt de visuele volgorde; bij het doorlopen van de volledige pagina is geen toetsenbordval aangetroffen.
• Paginatitels (2.4.2) — alle 17 pagina's hebben een unieke, beschrijvende titel in de vorm "Onderwerp | Monumentenwacht Noord-Brabant".
• Taal (3.1.1) — lang="nl" staat op alle onderzochte pagina's.
• Gebruik van kleur (1.4.1) — links in lopende tekst zijn rood (#e30033) én onderstreept; kleur is niet het enige onderscheidende kenmerk.
• Contrast (1.4.3) — gemeten waarden: bodytekst #303030 op wit 13,2:1; tekst op de zandkleurige baan (#ccbda1) 7,14:1; witte tekst in de donkere footer 13,2:1; witte tekst op de rode knop (#e30033) 4,87:1; linkkleur op wit 4,87:1. Alle boven de vereiste 4,5:1. WAVE meldt 0 contrastfouten.
• Herschalen van tekst (1.4.4) — bij 200% zoom en bij een tekstvergroting naar 32 px basisgrootte ontstaat geen horizontaal schuiven en gaat geen inhoud verloren.
• Tekstafstand (1.4.12) — met de WCAG-waarden (regelafstand 1,5; letterafstand 0,12em; woordafstand 0,16em; alinea-afstand 2em) wordt geen tekst afgekapt.
• Ondertiteling video (1.2.2) — de video heeft ingebrande Nederlandse ondertiteling; vastgesteld door de video af te spelen en een beeld vast te leggen.
• Alt-teksten (1.1.1) — 50 unieke alt-teksten beoordeeld. Portretten op de teampagina dragen de naam van de betrokkene, logo's zijn benoemd en externe-linkicoontjes hebben de alt-tekst "opent in een nieuw venster".
• Parsen (4.1.1) — geen dubbele id-waarden aangetroffen op de onderzochte pagina's.

Aandachtspunten zonder directe afwijking

• Witte tekst direct op een foto ("Bekijk de video" in het videoblok). Pixelmeting van de tekstregel geeft een mediaan van 11,4:1 en op het 90e percentiel 5,5:1 — in de huidige situatie ruim voldoende. Omdat er geen verdonkerende overlay onder de tekst zit (de aanwezige gradient lichter het beeld juist op), is het resultaat afhankelijk van de gekozen afbeelding. Advies: een donkere scrim onder de tekst toevoegen zodat contrast ook na een beeldwissel gegarandeerd is.
• Niet-tekstueel contrast van de knopvorm (1.4.11) — de rode knop (#e30033) tegen de zandkleurige achtergrond (#ccbda1) heeft een randcontrast van 2,63:1. Omdat de knop een duidelijk tekstlabel met voldoende contrast heeft, wordt dit niet als afwijking geteld; bij een herontwerp is een donkerdere rand of achtergrond aan te bevelen.
• Meerdere manieren om een pagina te vinden (2.4.5) — de site heeft een hoofdmenu met submenu's naar alle onderliggende pagina's en een footermenu, maar geen zoekfunctie, sitemappagina of kruimelpad. Aan het criterium wordt voldaan; een zoekfunctie of sitemappagina zou dit robuuster maken.
• Decoratieve icoontjes — de dienst-icoontjes hebben een alt-tekst ("Icoon Interieurinspecties") die de kop ernaast herhaalt. Een lege alt="" voorkomt dubbele aankondigingen. WAVE meldt dit als A nearby image has the same alternative text.
• Titel van het video-iframe — het iframe heeft nu de algemene titel "Video". Een per video ingevulde, beschrijvende titel is beter; die kan met het nieuwe data-play-title-attribuut worden meegegeven.
• PDF-documenten — jaarverslagen en het modelformulier zijn niet op PDF-toegankelijkheid getoetst (buiten scope). Bij nieuwe documenten is het aan te raden een toegankelijke PDF (getagd, met leesvolgorde) aan te leveren.

Aandachtspunten voor contentbeheer

• Vul bij elke afbeelding een informatieve alt-tekst in en gebruik nooit standaardwaarden als "Placeholder", "Afbeelding" of de bestandsnaam.
• Gebruik voor decoratieve afbeeldingen een lege alt-tekst.
• Gebruik koppen alleen als kop en in een logische opvolging (h2 na h1, h3 na h2). Maak een inleidende alinea nooit op als kop om hem groter te laten lijken.
• Gebruik beschrijvende linkteksten in plaats van kale URL's of "lees meer".
• Plaats bij video's een transcript en zorg voor ondertiteling.
• Let bij tekst op foto's of gekleurde banen op voldoende contrast (minimaal 4,5:1).

WCAG 2.1 conformiteit — volledige criteria (niveau A & AA)

Alle 50 succescriteria van WCAG 2.1 niveau A en AA zijn beoordeeld. De statussen hieronder gelden voor de huidige situatie op productie, voor de volledige scope inclusief de PDF-documenten.

Alle zeven criteria die niet worden gehaald, worden uitsluitend veroorzaakt door de PDF-documenten. Voor de website zelf — alle HTML-content op het domein — zijn geen openstaande afwijkingen: daar voldoen 36 criteria en zijn 14 niet van toepassing (3.3.2 is alleen van toepassing door de invulbare PDF).

Bij de nulmeting van 25 augustus 2026, vóór herstel, was dit: 26 voldoet, 1 gedeeltelijk, 9 voldoet niet, 14 niet van toepassing.

Principe 1 — Waarneembaar

Principe 2 — Bedienbaar

Principe 3 — Begrijpelijk

Principe 4 — Robuust

Stap 5 — Samenvatting en conclusie

Overzicht bevindingen

Bij de heranalyse zijn 9 afwijkingen op de eigen website vastgesteld. Eén bevinding was ernstig: de accordion op de FAQ-pagina was voor toetsenbord- en schermlezergebruikers volledig onbruikbaar. Drie bevindingen kwamen op alle pagina's voor: de social-links zonder toegankelijke naam, de gebroken ARIA-referentie van het mobiele menu en de overgeslagen kopniveaus.

Alle negen bevindingen op de website zijn opgelost: in de code van thema en modules, en in de content met drie herhaalbare scripts via de Drupal-API. Alles is uitgerold naar productie en daar opnieuw getoetst.

Daarnaast zijn de vijf PDF-documenten op de site getoetst. Die voldoen geen van alle: drie zijn niet getagd, vier missen een documenttitel en bij de twee getagde documenten ontbreken alternatieve teksten. Deze afwijkingen staan nog open en zijn de reden dat de website als geheel gedeeltelijk voldoet. Zie stap 4 voor de bevindingen en de adviezen per document.

Vergelijking met het onderzoek van 2023

Het vorige onderzoek (16 oktober 2023) rapporteerde 43 criteria als "Passed" en 0 als "Failed". Dat verschil heeft drie oorzaken. Ten eerste is de website sindsdien uitgebreid met nieuwe pagina's en componenten — waaronder de FAQ-accordion, die de ernstigste bevinding opleverde. Ten tweede is bij deze heranalyse strenger en meetbaarder getoetst: focusindicatie, reflow bij 320 px, tekstafstand en contrast zijn met werkelijke toetsenbordinvoer en pixelmetingen vastgesteld in plaats van beoordeeld op het oog. Ten derde zijn de mediacriteria (1.2.3 en 1.2.5) naar de letter van de richtlijn beoordeeld: ondertiteling alleen is niet voldoende, er is ook een tekstalternatief nodig.

Eindconclusie conformiteit

Binnen de onderzochte scope voldoet de website aan 30 van de 50 succescriteria van WCAG 2.1 niveau A en AA, worden 7 criteria niet gehaald en zijn 13 niet van toepassing. Daarmee komt de situatie overeen met status B — "voldoet gedeeltelijk" voor de toegankelijkheidsverklaring.

Die zeven afwijkingen komen volledig op het conto van de vijf PDF-documenten. De website zelf — alle HTML-content — kent geen openstaande afwijkingen meer. De documenten worden uiterlijk 31 januari 2027 hersteld of vervangen; daarna is status A — "voldoet volledig" binnen bereik. Voor drie van de vijf documenten is de inspanning laag; het aanmeldingsformulier is het enige dat echt werk vraagt, en dat is het best op te lossen door er een webformulier van te maken. Tot die datum biedt de organisatie voor elk document een toegankelijk alternatief, zoals beschreven in stap 4.

Eén beperking bij deze uitspraak. De handmatige toetsing is uitgevoerd met toetsenbordbediening, inspectie van DOM en CSS, en metingen van contrast, zoom, reflow en tekstafstand. Er is niet getoetst met een echte schermlezer (zoals NVDA of VoiceOver). De ARIA-structuur en de toegankelijke namen zijn dus wel programmatisch gecontroleerd, maar niet beluisterd. Een afsluitende controle met een schermlezer is aan te bevelen voordat de verklaring met status A wordt gepubliceerd.

Aanbevolen vervolgstappen

1. De vijf PDF-documenten uiterlijk 31 januari 2027 herstellen of vervangen volgens de adviezen in stap 4, en daarna per document een volledige toetsing uitvoeren. Dit is nu het enige wat status A in de weg staat.
2. Een afsluitende controle met een schermlezer (NVDA of VoiceOver) op de belangrijkste paginatypes, met name het hoofdmenu, het mobiele menu, de FAQ-accordion en het videoblok.
3. De redactie de formulering van het videotranscript laten nalezen; die is overgenomen uit de ondertiteling van de video en steekproefsgewijs gecontroleerd.
4. De toegankelijkheidsverklaring op toegankelijkheidsverklaring.nl (registratie 11780) vernieuwen op basis van dit rapport. De pagina /toegankelijkheid is op 26 augustus 2026 al herschreven en verwijst nu naar dit rapport; het rapport van 2023 blijft daar als eerder onderzoek beschikbaar.

Borgingsmaatregel

Toegankelijkheid wordt geborgd door redactie-instructies (verplichte en informatieve alt-teksten, logische kopstructuur, beschrijvende linkteksten, transcript bij video, voldoende contrast) en door toegankelijkheid als vast aandachtspunt op te nemen bij nieuwe pagina's en componenten. Aanbevolen hertoetsfrequentie: jaarlijks, en daarnaast bij elke substantiële wijziging aan het theme of aan interactieve componenten.

Geldigheid van dit rapport

Het onderzoek is uitgevoerd op 25 augustus 2026. De onderzoeksresultaten zijn op grond van het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid drie jaar geldig, dus tot 25 augustus 2029, of tot er substantiële wijzigingen aan de website plaatsvinden. Een nieuw onderzoek moet vóór die datum zijn toegevoegd aan de toegankelijkheidsverklaring.

Ondertekening

Michiel Tamerus, Developer — 10uur, 26 augustus 2026